fot. Forum Ekonomiczne w Karpaczu
Łączenie mieszkańców, rozwój miast oraz wzbogacenie oferty kulturalnej i pozycji regionu – to jedynie kilka z wielu skutków otrzymania tytułu Europejskiej Stolicy Kultury. W jaki sposób utrzymać silną pozycję również po zakończeniu ESK?
Dzisiaj (8 września) rozpoczęło się 35. Forum Ekonomiczne w Karpaczu. Jak podkreślają organizatorzy, jest to jedno z największych i najważniejszych wydarzeń społeczno-gospodarczych w Europie Środkowo-Wschodniej. Od ponad 30 lat spotykają się tu osoby mające istotny wpływ na kierunki rozwoju Polski, Europy i świata Tegoroczna edycja potrwa trzy dni. W tym czasie odbędzie się ponad 500 debat z udziałem przeszło 6 tys. uczestników. Program wydarzenia został podzielony na osiem obszarów tematycznych: AI Forum, Forum Cyfryzacji, Forum Ochrony Zdrowia, Forum Regionów, Gospodarka, Polityka Międzynarodowa i Bezpieczeństwo, Społeczeństwo oraz Zrównoważony Rozwój.
Jednym z kluczowych spotkań pierwszego dnia Forum Ekonomicznego z punktu widzenia Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Akademickiego Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka oraz Centrum Kultury w Lublinie był panel „Europejska Stolica Kultury jako dźwignia rozwoju miast i regionów”. Ten rozpoczął się o godz. 19:15. Debata koncentrowała się wokół pytań o długofalowe znaczenie tytułu Europejskiej Stolicy Kultury dla miast i regionów. Uczestnicy zastanawiali się m.in. nad tym, co pozostaje w mieście po zakończeniu roku obchodów, w jaki sposób odpowiednio wcześnie zaplanować trwałe efekty przedsięwzięcia oraz co zrobić, aby na uzyskaniu tytułu skorzystali przede wszystkim mieszkańcy i cały region, a nie wyłącznie sektor kultury i branża turystyczna. Spotkanie moderowała Dyrektor Akademickiego Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka Izabela Pastuszko. Wśród panelistów znaleźli się przedstawiciele miast związanych z programem Europejskiej Stolicy Kultury: Wiceprezydent Wrocławia Jakub Mazur, Piia Rantala-Korhonen reprezentująca Oulu 2026, Petr Peřinka z Czeskich Budějovice 2028 oraz Pełnomocnik Prezydenta Miasta Lublin ds. Programowych ESK 2029 Rafał Koziński.
W trakcie debaty wielokrotnie powracał temat różnych perspektyw, z których można oceniać wpływ uzyskania statusu Europejskiej Stolicy Kultury na rozwój i funkcjonowanie miasta. Jak podkreślał wiceprezydent Wrocławia Jakub Mazur, zdobycie tytułu przyniosło jego miastu wiele pozytywnych efektów. Szczególnie istotna okazała się możliwość budowania lokalnej tożsamości, opowiadania historii miasta i lepszego jego rozumienia poprzez uczestnictwo w wydarzeniach ESK. Projekt stał się również przestrzenią spotkania mieszkańców i odwiedzających Wrocław turystów.
„Zazdroszczę po prostu tym wszystkim, którzy albo są w tym procesie, albo będą Europejskimi Stolicami [Kultury], bo to jest niezwykła przygoda, piękna możliwość kreowania zupełnie nowej rzeczywistości” – mówił Jakub Mazur, wiceprezydent Wrocławia.
Istotnym wątkiem dyskusji była także trwałość instytucjonalna przedsięwzięć realizowanych w ramach ESK. Paneliści zwracali uwagę na znaczenie długofalowej strategii, stabilnego finansowania kultury oraz kontynuowania aktywności rozpoczętych w okresie przygotowań i obchodów. Doświadczenia zdobyte w tym procesie mogą pozwolić zaangażowanym instytucjom i osobom stać się ekspertami nie tylko w swoim mieście czy lokalnym środowisku, lecz także w skali całego kraju.
Na szczególną rolę ESK jako przestrzeni umożliwiającej eksperymentowanie, poszukiwanie nowych rozwiązań i podejmowanie ryzyka zwrócił uwagę Rafał Koziński.
„Ten tytuł robi coś takiego niezwykłego. Miasta dostają niezwykłej odwagi, dostają naprawdę odwagi. Stają się takimi permanentnie zmieniającymi się start-upami, w których jest dozwolony eksperyment, jest dozwolona inwestycja, jest dozwolone poszukiwanie. Może coś nie wyjść, może być szlachetna porażka, ale ta odwaga powoduje to, że można eksperymentować i szukać dalej różnych rozwiązań” – mówił Rafał Koziński, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Lublin ds. Programowych ESK.
Jednym z ważnych aspektów poruszonych podczas dyskusji była również zmiana sposobu, w jaki mieszkańcy postrzegają miejsce, w którym żyją. W tym kontekście jednym z istotnych mierników sukcesu Europejskiej Stolicy Kultury staje się wzrost poczucia dumy z miasta i identyfikacji z nim. Efekty ESK nie ograniczają się bowiem do liczby wydarzeń, odwiedzających czy nowych inwestycji – równie ważne jest to, w jaki sposób przedsięwzięcie wpływa na lokalną wspólnotę i jej stosunek do własnego miasta.
Swoimi odczuciami po panelu podzielili się Dyrektor Akademickiego Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka Izabela Pastuszko oraz Pełnomocnik Prezydenta Miasta Lublin ds. Programowych ESK 2029 Rafał Koziński:
Udział przedstawicieli UMCS w Forum Ekonomicznym w Karpaczu będzie kontynuowany także w trakcie drugiego dnia wydarzenia. Już jutro o godz. 12:20 rozpocznie się panel „Niewidzialny kapitał. Kultura studencka jako źródło konkurencyjności uczelni, miast akademickich i kultury polskiej”. W dyskusji wezmą udział: Rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej prof. Radosław Dobrowolski, Zastępca Dyrektora Narodowego Centrum Kultury Michał Rydzewski, Gabriela Żuk-Menet z Centrum Kultury w Lublinie oraz Przewodnicząca Parlamentu Studentów RP Julia Bednarska-Leśniak. Spotkanie moderować będzie Dyrektor Akademickiego Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka Izabela Pastuszko. Panel będzie okazją do rozmowy o znaczeniu kultury studenckiej nie tylko dla życia akademickiego, ale również dla rozwoju uczelni i miast, w których funkcjonują.
Paulina Czeryna
